Özel kişilerden ikinci el araç alıp yeniden satan herkes marj üzerinden vergilendirmeyle mutlaka karşılaşır. Bu yöntem KDV tasarrufu sağlar, ancak belirli koşullara ve fatura ile muhasebe için kendine özgü kurallara bağlıdır. Bu yazıda yöntemin nasıl işlediğini ve muhasebede nelerin önemli olduğunu ele alıyoruz. Somut durumun değerlendirmesi vergi danışmanına aittir.
Neden özel bir kural var
Bir galerici özel bir kişiden araç satın aldığında KDV ödemez, çünkü özel kişiler KDV’li fatura kesmez. Dolayısıyla galerici KDV indirimi de yapamaz. Yeniden satarken satış fiyatının tamamı üzerinden KDV hesaplasaydı, aracın değeri iki kez vergilendirilmiş olurdu: bir kez özel kişi aracı ilk kez sıfır olarak satın aldığında, bir kez de yeniden satışta.
§ 25a UStG uyarınca marj üzerinden vergilendirme bu sorunu çözer. Satış fiyatının tamamı değil, yalnızca satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki fark, yani galericinin marjı vergilendirilir. İkinci el araç ticaretinde bu, çoğu durumda iş modelinin temelidir.
Marj nasıl vergilendirilir
Matrah, satış fiyatından alış fiyatı düşülerek bulunur. KDV bu marjın içindedir ve marjdan ayrıştırılarak hesaplanır; marjın üzerine eklenmez.
- Özel kişiden alış: 10.000 avro
- Müşteriye satış: 12.380 avro
- Marj: 2.380 avro
- İçerdiği KDV: 2.380 avro bölü 1,19 çarpı 0,19, yani 380 avro
- Galericinin net marjı: 2.000 avro
Karşılaştırma için: Satış fiyatının tamamı vergilendirilseydi, 12.380 avroluk satış fiyatının içinde 1.977 avroya yakın KDV bulunurdu. Bu fark, yöntemin doğru uygulanmasının neden bu kadar önemli olduğunu gösterir.
Marj her araç için ayrı ayrı belirlenir. Galerici bir aracı alış fiyatının altında satarsa marj sıfırdır. Bir araçtaki zarar, başka bir araçtaki kârla mahsup edilemez.
Koşullar
Marj üzerinden vergilendirme her araçta uygulanamaz. En önemli koşullar şunlardır:
- Yeniden satıcı: İkinci el araç alım satımını ticari olarak yapıyorsunuz
- AB içinde alış: Araç AB içinde satın alındı
- KDV’siz alış: Aracı size satan taraf KDV ödemekle yükümlü değildi veya KDV’yi faturada göstermedi; örneğin özel bir kişi, küçük işletme ya da aracı kendisi marj üzerinden vergilendirerek satmış başka bir galerici
Size KDV’yi ayrıca gösteren bir fatura kesen bir işletmeden araç satın alırsanız, bu araç için marj üzerinden vergilendirme genellikle uygulanamaz. Bu durumda KDV indirimi yapabilir ve aracı genel usulde vergilendirerek satarsınız. Uygulamada hataların çoğu tam da burada ortaya çıkar: Araç, faturada KDV gösterilerek satın alınır ve buna rağmen marj üzerinden vergilendirilerek yeniden satılır.
Bir aracın marj üzerinden vergilendirilerek satılıp satılamayacağı vergisel bir değerlendirmedir ve vergi danışmanının işidir. Muhasebe, her aracın alış belgesinin mevcut olmasını ve olağan dışı durumların erkenden bildirilmesini sağlar.
Galericilerden ve yurt dışından alış
Her araç özel kişiden gelmez. Kendisi marj üzerinden vergilendirerek satan ve bunu faturada belirten başka bir galericiden alırsanız, aracı genellikle siz de marj üzerinden vergilendirerek yeniden satabilirsiniz. Belirleyici olan alış belgesidir: Belgede özel düzenlemeye ilişkin ibare bulunmalı ve KDV gösterilmemelidir.
Diğer AB ülkelerindeki galericilerden alışta da yabancı galericinin nasıl sattığı önemlidir. Kendi ülkesindeki marj üzerinden vergilendirmeyi uyguladıysa, marj üzerinden vergilendirilerek yeniden satış mümkündür. Size KDV’den muaf teslim yaptıysa, genellikle AB içi mal alımı söz konusudur; bunun için Almanya’da AB içi alım KDV’si ödemekle yükümlü olursunuz ve aracı genel usulde vergilendirerek yeniden satarsınız. Yeni araçlar için ayrı kurallar geçerlidir. Her alışın nasıl değerlendirileceğine vergi danışmanı karar verir.
Takas
Müşteri satın alma sırasında eski aracını takasa verirse iki ayrı işlem söz konusudur: Bir araç satarsınız ve aynı anda bir araç satın alırsınız. Takasa alınan araç, alış fiyatıyla ayrı bir araç olarak kaydedilir ve koşullar sağlandığında daha sonra marj üzerinden vergilendirilerek satılabilir.
Yüksek takas bedellerinde dikkatli olun: Eski araç için gerçek değerinin üzerinde bir takas bedeli verilirse, örtülü bir fiyat indirimi söz konusu olabilir. Bu indirim hem yeni işlemdeki satış fiyatını hem de sonraki marj için esas alınan alış fiyatını etkileyebilir. Bu nedenle takas bedelinin nasıl belirlendiğini belgeleyin; değerlendirmeyi vergi danışmanı yapar.
Faturada neler bulunmalı
Marj üzerinden vergilendirmede KDV faturada ayrıca gösterilemez. Bunun yerine faturada özel düzenlemeye ilişkin bir ibare bulunmalıdır, örneğin “Gebrauchtgegenstände/Sonderregelung” ibaresi. Alıcı bundan, bu faturadan KDV indirimi yapamayacağını anlar.
Galerici buna rağmen KDV gösterirse, gösterilen tutarı marj üzerinden hesaplanan vergiye ek olarak ödemekle yükümlü olur. Böyle bir hata pahalıya mal olabilir. Bu nedenle galeri yönetim programınızdaki şablonları kontrol edin; marj üzerinden vergilendirilen satışlarla genel usulde vergilendirilen satışlar net biçimde ayrılmış olsun.
Onarımlar, satışa hazırlık ve yan giderler
Sık rastlanan bir yanlış anlama, alıştan sonraki giderlerle ilgilidir. Onarım, satışa hazırlık, araç muayenesi, nakliye veya tescil giderleri, marj hesaplanırken düşülen alış fiyatını artırmaz. Marj yalnızca satış fiyatı eksi alış fiyatından oluşur.
Buna karşılık bu hizmetlere ait faturalar usulüne uygunsa, bunlardan genellikle KDV indirimi yapabilirsiniz. Bu nedenle muhasebede bu giderler araç alışından ayrı olarak muhasebeleştirilir, ancak ilgili araca bağlanır. Böylece bir aracın toplamda neye mal olduğunu ve ne kazandırdığını yine de görürsünüz.
İhracat ve diğer AB ülkelerine satışlar
Birçok galerici yurt dışına araç satar. AB dışındaki ülkelere ihracatta, ihracat kanıtlanmışsa marj üzerinden vergilendirmede de vergi muafiyeti uygulanabilir.
Diğer AB ülkelerine teslimlerde durum farklıdır: AB içi teslimlere ilişkin vergi muafiyeti, marj üzerinden vergilendirilen satışlarda kural olarak uygulanmaz. Marj bu durumda Almanya’da vergilendirilir. Somut durumda KDV’den muaf teslim yapabilmek için marj üzerinden vergilendirmeden vazgeçmenin mantıklı olup olmadığını vergi danışmanı değerlendirir.
Muhasebe açısından bu şu anlama gelir: Her ihracatta kanıtlar eksiksiz olmalı ve aracın marj üzerinden mi yoksa genel usulde mi vergilendirilerek satıldığı açık olmalıdır. Kanıtlar eksikse, KDV’den muaf bir satış sonradan vergiye tabi bir satışa dönüşebilir.
Her araç için ayrı muhasebe kaydı
Marj üzerinden vergilendirilen satışlarda satış fiyatları, alış fiyatları ve matrahlar ayrı ayrı kayıt altına alınmalıdır. Uygulamada bu şu anlama gelir: Her aracın kendi dosyası olur ve her muhasebe kaydında şasi numarası yer alır.
- Alış: alım satım sözleşmesi, kimlik fotokopisi veya satıcının faturası, şasi numarası
- Alış sonrası giderler: oto servis, satışa hazırlık, nakliye, tescil, hepsi ilgili araca bağlı olarak
- Satış: özel düzenlemeye ilişkin ibare içeren veya KDV’nin gösterildiği fatura
- İhracat: ihracat veya varış belgeleri ve alıcıya ilişkin bilgiler
- Stok: ay sonu itibarıyla galerideki tüm araçların listesi, muhasebeyle mutabık
Bu yapıyla her ay araç bazında brüt kârı görürsünüz, vergi danışmanı da KDV için ihtiyaç duyduğu her şeyi bulur. Bunu nasıl organize ettiğimizi Otomobil ticareti ve oto servis sayfasında bulabilirsiniz.
Tipik hatalar ve bunlardan kaçınmanın yolları
- KDV gösterilerek alınan araç marj üzerinden vergilendirilerek satıldı: Alış belgelerini satıştan önce kontrol edin
- Marj üzerinden vergilendirilen faturada KDV gösterildi: Fatura şablonlarını ayırın
- Onarımlar alış fiyatına eklendi: Giderleri ayrı muhasebeleştirin, KDV indirimini kullanın
- Negatif marjlar mahsup edildi: Marjı araç bazında hesaplayın, zararlı satışta marj sıfır kalır
- İhracat kanıtları eksik: Kanıtları, yatırılan teminat alıcıya iade edilmeden önce toplayın
- Stok mutabakatı yapılmadı: Araç listesini her ay muhasebeyle karşılaştırın
Bu tür hatalar aylar boyunca birikmişse, vergi danışmanı yıllık finansal tabloları hazırlamadan önce birikmiş muhasebeyi araç araç tamamlamak işe yarar.
Kaynaklar
Yazıda adı geçen kanunlar ve kurumlar. Kanun metinleri için gesetze-im-internet.de sitesine bağlantı verilir.
Bu yazı genel bilgi niteliğindedir ve somut durumlarda vergisel veya hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Vergiyle ilgili sorularda yetkili kişi vergi danışmanıdır.